Bạn thêm một @MockitoBean, và thời gian chạy test tăng gấp đôi. Không phải mock chậm: đó là ApplicationContext thứ hai được boot. @SpringBootTest là annotation đắt nhất trong bộ test của Spring Boot, và hiểu nó bắt đầu từ chỗ đó.
Bài này đi qua bốn chế độ webEnvironment, context cache, Testcontainers với Postgres thật và một integration test hoàn chỉnh trên Boot 4.1.2 / JUnit 6.1.3 / Testcontainers 2.0.5.
Mục lục
Cập nhật 2026
@MockBeanđã bị xóa. Boot 4 bỏ@MockBean/@SpyBean; thay bằng@MockitoBean/@MockitoSpyBean. Đây là lỗi compile.- Test annotation được module hóa. Annotation auto-configure cho test nằm ở package mới;
@SpringBootTestvẫn ởorg.springframework.boot.test.context. Đừng copy import cũ, để IDE resolve. TestRestTemplatekhông còn mặc định. Nó chuyển sang modulespring-boot-resttestclientvà cần@AutoConfigureTestRestTemplate.RestTestClientlà lựa chọn mới cho test servlet.- Testcontainers 2.0 đổi tên module. Artifact là
testcontainers-postgresql, class làorg.testcontainers.postgresql.PostgreSQLContainer. Boot 4.1.2 quản lý 2.0.5 qua BOM.
@SpringBootTest khởi động cái gì
Annotation này tìm lớp @SpringBootApplication gần nhất bằng cách đi ngược package, rồi tạo context bằng SpringApplication với đúng auto-configuration, component scan, property và profile của ứng dụng. Nó không gọi method main(), nhưng mọi thứ mà main() gây ra thì có: DataSource, connection pool, Flyway, security filter chain, Tomcat nhúng nếu bạn chọn môi trường web thật.
Nó kiểm tra được thứ unit test không thấy: proxy @Transactional, thứ tự filter, AOP, converter, cấu hình Jackson. Bạn đang test wiring, không chỉ logic.
Ngược lại, nó không phải production thu nhỏ: không load balancer, không network latency, không hành vi container ngoài. Test xanh ở đây không chứng minh hệ thống chịu tải được.
Bốn chế độ webEnvironment
webEnvironment quyết định có server thật hay không, và do đó quyết định loại test client bạn inject được.
| Chế độ | Hạ tầng | Dùng khi |
|---|---|---|
MOCK (mặc định) |
Mock servlet environment, không mở cổng | Test controller với toàn bộ context; nhanh nhất trong nhóm web |
RANDOM_PORT |
Embedded server thật, cổng ngẫu nhiên | End-to-end HTTP, filter container, chạy song song an toàn |
DEFINED_PORT |
Server thật trên server.port hoặc 8080 |
Cần cổng cố định cho tool ngoài; không dùng trong CI song song |
NONE |
Không có hạ tầng web | Batch job, service layer, kiểm tra wiring không liên quan HTTP |
MOCK dựng servlet environment giả và plug DispatcherServlet vào đó: không Tomcat, không socket, nhưng handler mapping, validation, converter và security filter vẫn chạy. Không có web trên classpath thì nó fallback về context không web.
RANDOM_PORT tạo WebServerApplicationContext, khởi động server nhúng trên cổng 0 rồi gán cổng thật vào environment. Chỉ chế độ này chứng minh luồng đi qua Tomcat: filter container, multipart, trang lỗi, thread pool. Cổng thật lấy qua @LocalServerPort.
DEFINED_PORT cố định cổng, hữu ích cho OAuth callback hoặc tool ngoài, nhưng hai class chạy song song sẽ tranh cổng. NONE bỏ servlet infrastructure: không MockMvc, không HTTP client, chỉ context Spring — dùng cho job, CLI hoặc kiểm tra transaction/AOP.
Về client, chọn theo stack chứ không theo thói quen:
MockMvcchỉ có nghĩa trong mock servlet, không đi qua cổng thật.RestTestClientinject được với@AutoConfigureRestTestClientở cảMOCKlẫnRANDOM_PORT. Ở chế độ mock nó dùngMockMvclàm server; ở cổng thật nó resolve relative URI tới server đang chạy.WebTestClientthuộc WebFlux, cần@AutoConfigureWebTestClient; đừng dùng cho MVC servlet.TestRestTemplatephải bật bằng@AutoConfigureTestRestTemplate.RestTemplateđã deprecated trong Framework 7, nên code mới đi theoRestTestClient.
Context cache: chi phí thật của @SpringBootTest
Spring TestContext Framework cache ApplicationContext theo key gồm configuration classes, active profiles, property source (file lẫn inline), context customizer và bean override. Hai class cùng key dùng chung context; khác một thành phần, Spring boot context mới.
Vì thế một @MockitoBean hay một property inline ở class B làm suite chậm hẳn: mỗi tổ hợp là một lần auto-configuration, mở pool và chạy migration.
Ba cách giữ số context thấp:
- Đưa cấu hình test vào profile dùng chung (
application-test.yml) thay vì property inline rải rác. - Giữ nguyên bộ annotation trên các class cùng loại; đừng thêm
@AutoConfigureMockMvcnếu chỉ một class cần. - Kiểm tra cache bằng log: bật
logging.level.org.springframework.test.context.cache=DEBUG. Cache giữ 32 context (spring.test.context.cache.maxSize); vượt ngưỡng thì context cũ bị evict.
@DirtiesContext đóng context và buộc lần sau tạo mới. Nó đúng khi test làm bẩn singleton hoặc container đã chết mà context vẫn cache; nó sai khi chỉ dùng để “cho sạch database” — @BeforeEach hay @Sql rẻ hơn nhiều.
@ActiveProfiles, @TestPropertySource, @DynamicPropertySource
Ba annotation này đều thay đổi environment, nhưng ở ba thời điểm và mục đích khác nhau — và cả ba đều tham gia vào cache key.
@SpringBootTest
@ActiveProfiles("test") // chọn application-test.yml
@TestPropertySource(properties = "app.outbox.enabled=false") // override cố định
class BillingWiringTest {
// ...
}
@ActiveProfiles chọn file cấu hình theo profile. Mỗi profile mới là một context mới, nên đừng tạo profile riêng cho từng class. @TestPropertySource thêm property ưu tiên cao hơn file cấu hình; dùng cho cờ cố định như tắt scheduler hay đổi timeout. Property inline cũng vào cache key.
@DynamicPropertySource giải quyết giá trị chỉ biết lúc runtime, ví dụ URL và credential của container vừa start. Method phải static, nhận DynamicPropertyRegistry, và chạy trước khi context refresh:
@DynamicPropertySource
static void containerProps(DynamicPropertyRegistry registry) {
registry.add("spring.datasource.url", postgres::getJdbcUrl);
registry.add("spring.datasource.username", postgres::getUsername);
registry.add("spring.datasource.password", postgres::getPassword);
}
Với JDBC và phần lớn dịch vụ phổ biến, bạn không cần viết tay block này: @ServiceConnection làm thay. Giữ @DynamicPropertySource cho công nghệ chưa được hỗ trợ hoặc khi cần thêm property ngoài connection details.
Testcontainers và @ServiceConnection
Đây là phần thay đổi nhiều nhất so với vài năm trước. Thay vì tự lấy URL rồi nhét vào property, bạn khai báo container với @Container và @ServiceConnection như ví dụ đầy đủ bên dưới.
@ServiceConnection đọc loại container và tạo JdbcConnectionDetails (và R2DBC nếu có driver), từ đó Boot tạo DataSource trỏ đúng container. Cơ chế này cũng hỗ trợ Kafka, Redis, RabbitMQ, MongoDB, Neo4j và nhiều dịch vụ khác.
Cảnh báo: container do JUnit extension quản lý sẽ dừng sau khi test class kết thúc, trong khi context có thể vẫn nằm trong cache và được class sau tái sử dụng. Khi đó DataSource trỏ vào container đã chết, và test sau fail ở query đầu tiên — hoặc tệ hơn, ở lúc destroy bean. Cách xử lý: quản lý container như Spring bean, dùng singleton container sống suốt JVM, hoặc @DirtiesContext nếu context thực sự không thể tái sử dụng.
@MockitoBean hay dependency thật?
Nguyên tắc: mock ở ranh giới hệ thống, không mock ở tầng bạn muốn kiểm tra. Payment gateway, email provider, API bên thứ ba, clock — mock hoặc thay bằng stub server. Repository và service nội bộ — để thật, nếu không bạn chỉ chạy unit test với một context đắt tiền.
@SpringBootTest
class CheckoutWiringTest {
@MockitoBean
PaymentGateway gateway; // thay bean PaymentGateway trong context
@Autowired
CheckoutService checkout;
}
@MockitoBean thay một bean theo type hoặc theo field, và reset sau mỗi test method nên stub không rò sang test khác. Dùng @MockitoSpyBean khi cần giữ hành vi thật và chỉ chặn một method. Nó chỉ có hiệu lực trên field của test class, không đặt trong @Configuration. Và @MockBean đã biến mất ở Boot 4.
Khi test HTTP client, mock interface của nó thường che mất lỗi serialize, sai URL hay sai header. Một stub server thật (WireMock hoặc MockServer) bắt được những lỗi đó mà vẫn không cần dịch vụ bên ngoài.
Một integration test đầy đủ: HTTP thật, Postgres thật
Giả sử ứng dụng có entity Order, repository JPA, service đặt hàng @Transactional và controller REST. Phần domain tối thiểu:
// File: src/main/java/com/example/orders/Order.java
@Entity
@Table(name = "orders")
public class Order {
@Id
@GeneratedValue(strategy = GenerationType.IDENTITY)
private Long id;
@Column(nullable = false)
private String customer;
@Column(nullable = false, precision = 12, scale = 2)
private BigDecimal total;
protected Order() {
}
public Order(String customer, BigDecimal total) {
this.customer = customer;
this.total = total;
}
public Long getId() { return id; }
public String getCustomer() { return customer; }
public BigDecimal getTotal() { return total; }
}
// File: src/main/java/com/example/orders/OrderRepository.java
public interface OrderRepository extends JpaRepository<Order, Long> {
}
// File: src/main/java/com/example/orders/PlaceOrderRequest.java
record PlaceOrderRequest(String customer, BigDecimal total) {
}
// File: src/main/java/com/example/orders/OrderResponse.java
record OrderResponse(Long id, String customer, BigDecimal total) {
}
Controller có POST /api/orders trả 201 kèm Location và GET /api/orders/{id} trả JSON; service là wrapper @Transactional gọi repository và map sang OrderResponse.
Test dưới đây chạy server thật trên cổng ngẫu nhiên, ghi vào Postgres thật, rồi đọc lại qua HTTP. Nó cũng kiểm tra trực tiếp repository để chứng minh dữ liệu đã commit chứ không chỉ nằm trong response:
// File: src/test/java/com/example/orders/OrderApiIntegrationTest.java
@Testcontainers
@SpringBootTest(webEnvironment = SpringBootTest.WebEnvironment.RANDOM_PORT)
@AutoConfigureRestTestClient
@ActiveProfiles("test")
class OrderApiIntegrationTest {
@Container
@ServiceConnection
static PostgreSQLContainer<?> postgres =
new PostgreSQLContainer<>("postgres:17-alpine");
@Autowired
RestTestClient client;
@Autowired
OrderRepository orders;
@BeforeEach
void cleanDatabase() {
orders.deleteAll();
}
@Test
void placeOrderCommitsToPostgresAndIsReadableOverHttp() {
OrderResponse created = client.post().uri("/api/orders")
.contentType(MediaType.APPLICATION_JSON)
.body(new PlaceOrderRequest("ACME", new BigDecimal("120.00")))
.exchange()
.expectStatus().isCreated()
.expectBody(OrderResponse.class)
.returnResult()
.getResponseBody();
assertThat(created).isNotNull();
assertThat(created.id()).isNotNull();
assertThat(orders.findById(created.id())).isPresent();
client.get().uri("/api/orders/{id}", created.id())
.exchange()
.expectStatus().isOk()
.expectBody(OrderResponse.class)
.isEqualTo(created);
}
}
Vài chi tiết khiến test chạy được. Profile test phải đặt spring.jpa.hibernate.ddl-auto=create-drop, vì Boot không tự tạo schema trên Postgres thật. Container là static nên start một lần cho cả class; @BeforeEach dọn dữ liệu nhưng không reset sequence, nên assertion dùng id trả về, không hard-code 1. Và không đặt @Transactional trên test method: request chạy ở thread của Tomcat, transaction của test thread không nhìn thấy nó.
Kim tự tháp test: vì sao phần lớn không nên là @SpringBootTest
Một context đầy đủ boot chậm, ngốn bộ nhớ và làm failure khó đọc: assertion sai có thể đến từ 300 bean chứ không phải controller bạn vừa sửa. Vì vậy đa số test nên nằm ở tầng thấp hơn.
- Unit test: rule domain, mapper, tính toán, state machine — không cần Spring, chạy hàng nghìn test trong vài giây.
- Slice test:
@WebMvcTestcho contract HTTP, validation và@ControllerAdvice;@DataJpaTestcho query, mapping và constraint. - Full context: chỉ cho thứ slice không chứng minh được — wiring, security chain, transaction qua proxy, serialization đầy đủ, hoặc một luồng end-to-end có container thật.
Đừng đặt tỷ lệ cứng. Câu hỏi đúng là: test này có thất bại theo cách mà slice test không phát hiện được không? Nếu không, nó đang trả giá bằng thời gian boot mà không mua thêm thông tin. Một test 400 cho body sai chạy trong @SpringBootTest chỉ là một @WebMvcTest chậm.
Với luồng quan trọng, giữ một happy path end-to-end; các nhánh lỗi thường kiểm tra đủ ở slice. Đó là cách giữ suite nhanh mà vẫn có lưới an toàn cho wiring.
Những pitfalls làm test xanh mà production đỏ
- Mỗi test class một context khác. Nguyên nhân thường là
@TestPropertySourceinline,@MockitoBeankhác nhau, hoặc@AutoConfigureMockMvcthêm vào một class. Gộp cấu hình, không gộp test. - Test mọi thứ qua full context. Chậm, dễ flaky và che lỗi. Nếu test chỉ quan tâm một tầng, dùng slice.
- Test phụ thuộc thứ tự. Đừng để test B cần dữ liệu test A tạo. JUnit 6 chạy method theo thứ tự xác định, nhưng đó là chi tiết implementation, không phải hợp đồng. Mỗi test tự seed và tự dọn.
- Database state dùng chung. Container sống suốt class, context có thể sống lâu hơn. Dùng
deleteAll()trong@BeforeEach,@Sqlđể reset, hoặc schema riêng khi chạy song song. Đừng giả định sequence bắt đầu từ 1. @Transactionaltrên test che flush. Hibernate hoãn flush tới commit; constraint violation, unique index hay trigger có thể không xuất hiện. DùngsaveAndFlushkhi cần kiểm tra ràng buộc. Và vớiRANDOM_PORT,@Transactionalcủa test không rollback được dữ liệu do server ghi.- Timeout không kiểm soát. Container start, HTTP client và test method nên có timeout riêng. CI chậm hơn máy bạn; quá chặt tạo flaky, quá rộng treo pipeline. Với async, dùng Awaitility thay
Thread.sleep. - Lạm dụng
@DirtiesContext. Mỗi lần đóng context là một lần boot lại; nó là biện pháp cuối, không phải cách dọn dữ liệu.
Khi nào dùng gì
| Bạn cần kiểm tra | Công cụ | Ghi chú |
|---|---|---|
| Query, mapping, constraint JPA | @DataJpaTest + container |
H2 có thể che lỗi dialect; ưu tiên Postgres thật |
| Contract controller, validation, advice | @WebMvcTest |
Nhanh, mock service bằng @MockitoBean |
| Wiring, security, transaction giữa bean | @SpringBootTest(NONE) hoặc MOCK |
Không cần HTTP thật |
| End-to-end HTTP + database thật | RANDOM_PORT + Testcontainers |
Ít test, chọn luồng quan trọng |
| Job, batch, CLI | @SpringBootTest(NONE) |
Không kéo servlet infrastructure |
2027: những gì đang dịch chuyển
Boot 4.2 và Framework 7.1 vẫn ở RC, nên API test có thể còn đổi trước GA. Hướng đi rõ ràng là AssertJ-first và RestTestClient; TestRestTemplate lùi dần cùng RestTemplate. Thứ tốn thời gian vẫn là context cache và container lifecycle.
Checklist trước khi merge
- Test class dùng đúng
webEnvironment:MOCKnếu chỉ cần controller,RANDOM_PORTnếu cần HTTP thật. - Không còn
@MockBean; dependency ngoài dùng@MockitoBean, dependency nội bộ để thật. - Container có
@ServiceConnection;@DynamicPropertySourcechỉ khi công nghệ chưa được hỗ trợ. - Không có
@Transactionaltrên testRANDOM_PORT; dọn dữ liệu bằng@BeforeEachhoặc@Sql. - Property test nằm trong profile dùng chung; số context trong log không tăng theo số test class.
- Một test end-to-end cho luồng quan trọng; phần còn lại ở slice.
Đọc tiếp
Nếu bạn mới bắt đầu phần testing, bài mocking dependency trong bài test giải thích cơ chế thay bean — đọc với lăng kính @MockitoBean, vì @MockBean đã bị xóa. Toàn bộ thứ tự bài nằm ở Spring Boot Roadmap.



