Câu hỏi phỏng vấn Java Core không thiếu; thứ thiếu là đáp án đủ ngắn để nói trong 60–90 giây mà vẫn đủ sâu. Dưới đây là 26 câu theo nhóm kiến thức, kèm cách trình bày. Mốc phiên bản: Java 25 LTS; phần JVM, GC và concurrency nâng cao có bài riêng.
Cập nhật 2026: Java 25 LTS là baseline; Java 26 và 27 là feature release không LTS. Structured concurrency vẫn preview ở Java 27. Spring Boot 4.1 chạy Java 17–27. JRE không còn phát hành riêng từ Java 11 — dùng JDK hoặc runtime image bằng jlink.
Mục lục
Ngôn ngữ & OOP
1. JDK, JRE, JVM khác nhau thế nào, và “Java 25 LTS” nghĩa là gì?
JDK gồm javac, JVM, thư viện chuẩn và tool như jlink, jshell. JRE là phần tối thiểu để chạy, nhưng từ Java 11 không còn bản phát hành riêng. JVM thực thi bytecode và không chỉ dành cho Java. “Java 25 LTS” là nhãn hỗ trợ dài hạn của vendor, không phải tính năng; LTS không đồng nghĩa nhanh hơn hay ổn định hơn feature release.
2. Bốn trụ cột OOP thể hiện trong Java ra sao?
Đóng gói: field private, lộ hành vi qua method. Kế thừa: lớp con dùng lại và mở rộng. Đa hình: cùng lời gọi, hành vi theo runtime type. Trừu tượng: interface hoặc abstract class che chi tiết. Ví dụ Order giữ total private, DiscountOrder extends Order override total(); gọi trên danh sách Order tự chọn implementation. Đóng gói bảo vệ invariant, đa hình cho phép thay implementation mà không sửa caller.
3. Interface, abstract class hay composition?
Interface cho hợp đồng không trạng thái, nhiều implementation, có default method. Abstract class giữ state và phần triển khai chung, nhưng chỉ một lớp cha. Composition thắng khi chỉ cần hành vi: giữ collaborator và gọi nó, thay vì kéo cả hierarchy. Inheritance hợp lý khi quan hệ is-a thật và lifecycle gắn chặt. Mặc định nên là composition; inheritance là quyết định kiến trúc.
4. equals/hashCode: hợp đồng và hậu quả khi phá?
equals phải phản xạ, đối xứng, bắc cầu, nhất quán và trả false với null; object bằng nhau phải cùng hashCode. Quên hashCode thì hai key bằng nhau rơi vào bucket khác: HashMap.get trả null, HashSet nhận bản trùng. Chỉ override hashCode thì correctness còn nhưng phân bố kém. Dùng cùng tập field ở cả hai method.
@Override
public boolean equals(Object o) {
return o instanceof Point p && x == p.x && y == p.y;
}
@Override
public int hashCode() {
return Objects.hash(x, y);
}
5. String immutable, string pool, == và StringBuilder?
String immutable để cache hash, chia sẻ an toàn giữa thread và tái dùng literal trong pool (trên heap từ Java 7). == so tham chiếu; equals so nội dung, nên new String("a") != "a". StringBuilder mutable, không đồng bộ, hợp nối chuỗi trong vòng lặp; StringBuffer có synchronized, chỉ còn giá trị lịch sử. Vài biến thì dùng String.join hoặc formatted.
6. final, finally và finalize khác gì nhau?
final áp cho biến (không gán lại), method (không override), class (không kế thừa). finally chạy sau try/catch kể cả khi return, trừ System.exit hoặc JVM sập. finalize đã deprecated for removal từ Java 18 (JEP 421) và mặc định bị tắt; không đảm bảo chạy, chạy muộn, làm chậm GC. Dùng try-with-resources hoặc Cleaner thay thế; đừng dựa vào nó.
Collections & Generics
7. ArrayList hay LinkedList?
ArrayList dùng mảng liên tục: get O(1), thêm cuối amortized O(1), xóa giữa O(n), cache locality tốt. LinkedList là node rời rạc: get O(n), thêm header/pointer mỗi phần tử, duyệt chậm vì cache miss. Nó chỉ hợp khi chèn/xóa liên tục qua ListIterator đã đúng vị trí; queue/stack dùng ArrayDeque. Hầu hết trường hợp, LinkedList là lựa chọn sai.
8. HashMap, LinkedHashMap hay TreeMap?
HashMap trung bình O(1), không giữ thứ tự. LinkedHashMap giữ insertion order, hoặc access-order cho LRU. TreeMap là NavigableMap sắp theo Comparator, O(log n), có ceilingKey và range view. Cần sorted/range dùng TreeMap; cần nhớ thứ tự insert dùng LinkedHashMap; còn lại HashMap. Đa luồng dùng ConcurrentHashMap, tránh Hashtable vì khóa toàn bảng. Cache đơn giản thì HashMap là mặc định.
9. HashMap bên trong hoạt động thế nào?
HashMap là mảng bucket, mỗi bucket giữ linked list, chuyển red-black tree khi đủ dày. Hash của key được spread để giảm va chạm; capacity mặc định 16, load factor 0.75, vượt ngưỡng thì resize gấp đôi và rehash. Treeify khi bucket từ 8 node và capacity tối thiểu 64; untreeify khi còn 6. Key phải immutable, hashCode ổn định, nếu không entry mất sau khi mutate.
10. Generics, erasure và ? extends / ? super?
Generics chỉ tồn tại lúc compile; erasure biến List<String> thành List, nên không có new T(), không instanceof List<String>, và compiler sinh bridge method. Theo PECS: ? extends T là producer, đọc được T; ? super T là consumer, ghi được T. List<? extends Number> không add được; List<? super Integer> add được nhưng đọc ra Object.
Exceptions & Functional
11. Checked và unchecked exception khác gì?
Throwable chia thành Error (JVM, không nên bắt) và Exception. Checked bắt buộc catch hoặc throws; unchecked là RuntimeException, không bắt buộc. Lỗi lập trình như null, index, trạng thái sai nên là unchecked; checked dành cho điều kiện caller xử lý được, ví dụ file không tồn tại. Đừng biến mọi lỗi thành checked chỉ để “an toàn”.
12. Try-with-resources và custom exception?
Try-with-resources khai báo resource AutoCloseable trong ngoặc; close() chạy ngược thứ tự, exception từ close bị suppress và đọc qua getSuppressed(). Custom exception kế thừa RuntimeException nếu lỗi nghiệp vụ không phục hồi, hoặc Exception nếu caller phải xử lý; giữ cause, message nêu giá trị cụ thể. Đừng log rồi ném lại ở nhiều tầng vì stack trace gốc sẽ mất.
13. Lambda, functional interface, method reference?
Lambda là instance của functional interface — interface có đúng một abstract method, có thể đánh dấu @FunctionalInterface. Compiler dùng target typing và invokedynamic, không sinh file .class riêng. Method reference ngắn hơn khi thân lambda chỉ gọi một method: User::getName, String::toUpperCase. Biến capture phải effectively final; this trong lambda trỏ lớp bao ngoài, khác anonymous class.
14. Stream hay vòng lặp?
Stream hợp khi có pipeline lọc, biến đổi, tổng hợp và đọc như mô tả bài toán. Loop hợp khi cần break/continue, index, side effect có kiểm soát, checked exception, hoặc hot path mà allocation có giá. Stream không tự nhanh hơn; parallelStream chỉ đáng khi CPU-bound, dữ liệu lớn, không shared state. Pipeline phải đặt tên từng bước thì loop dễ đọc hơn.
15. Optional: dùng đúng thế nào?
Optional dành cho return type có thể không có; dùng map, flatMap, filter, orElse, orElseGet, orElseThrow. Anti-pattern: isPresent() rồi get(), get() không kiểm tra, Optional làm field/parameter, nhét vào collection, Optional.of(null). Tính toán đắt dùng orElseGet thay orElse; kiểu nguyên thủy dùng OptionalInt. Optional chỉ nên xuất hiện ở return type.
Modern Java
16. Record giải quyết gì, giới hạn ở đâu?
Record (Java 16) là data carrier bất biến: constructor, accessor, equals, hashCode, toString sinh tự động; compact constructor để validate. Giới hạn: final, không kế thừa, không thêm instance field, chỉ bất biến nông nếu component mutable, không builder/wither. So với Lombok: record không cần annotation processor; Lombok hợp entity JPA hoặc DTO mutable có builder nhưng thêm phụ thuộc build và IDE plugin.
public record CreateUser(String email, String name) {
public CreateUser {
if (email == null || !email.contains("@"))
throw new IllegalArgumentException("invalid email");
}
}
17. Sealed class và pattern matching cho switch?
sealed liệt kê subclass bằng permits; mỗi subclass phải final, sealed hoặc non-sealed. Pattern matching cho switch final từ Java 21: case Circle c ->, guard when, xử lý null. Với sealed type, compiler kiểm tra exhaustiveness nên không cần default; thêm subtype mới làm compile fail đúng chỗ cần sửa. Đổi model thì lỗi hiện ở compile, không ở production.
sealed interface Shape permits Circle, Square {}
record Circle(double r) implements Shape {}
record Square(double side) implements Shape {}
static double area(Shape s) {
return switch (s) {
case Circle c -> Math.PI * c.r() * c.r();
case Square q -> q.side() * q.side();
};
}
18. Immutability và bẫy của List.of/Map.of?
Class immutable: field private final, không setter, class final, defensive copy mutable reference khi nhận và trả, validate trong constructor. List.of, Map.of, Set.of bất biến nhưng reject null; Map.of không hứa thứ tự duyệt. List.copyOf tạo copy thật; Arrays.asList chỉ fixed-size, vẫn cho set. Đừng nhầm unmodifiable view với immutable copy; cần bất biến sâu thì tự tạo collection mới.
19. var dùng ở đâu thì hợp?
var (Java 10) chỉ dùng cho biến local có initializer; không dùng cho field, parameter, return type, không gán null, lambda cần target type. Dùng khi kiểu hiện rõ ở vế phải: var users = new ArrayList<User>(). Tránh khi vế phải che kiểu: var result = service.process() buộc reviewer tìm signature. var không phải dynamic typing; kiểu vẫn cố định lúc compile.
20. JPMS: module hay classpath?
JPMS (Java 9) mô tả module trong module-info.java: requires, exports, opens, uses/provides. Lợi ích thật là đóng gói mạnh và runtime image nhỏ bằng jlink. Đa số app vẫn chạy classpath vì framework, agent và thư viện dựa reflection; Spring Boot 4 vẫn hỗ trợ classpath. Module path hữu ích cho thư viện nội bộ và tooling; dùng jdeps để phân tích.
21. Java 25 có gì đáng biết?
Compact source file và instance main final (JEP 512): file không cần class declaration, java.base tự import, có IO.println. Module import declaration final (JEP 511) cho import module java.base;. Flexible constructor body (JEP 513) cho phép validate trước super(). Scoped values final (JEP 506). Compact object headers final (JEP 519) nhưng phải bật flag, chưa mặc định.
22. Java 26/27 và trạng thái structured concurrency?
Java 26 (non-LTS) mang HTTP/3 cho HttpClient (JEP 517) và cải thiện throughput G1 (JEP 522). Java 27 (cũng non-LTS) đưa G1 mặc định mọi môi trường (JEP 523), Post-Quantum hybrid key exchange cho TLS 1.3 (JEP 527), compact object headers mặc định (JEP 534). Structured concurrency vẫn preview lần thứ 7 — chưa final, đừng nói sẵn sàng production. Virtual threads final từ Java 21.
23. Vì sao serialization nguy hiểm?
Deserialize dữ liệu không tin cậy có thể kích hoạt gadget chain trong classpath, và constructor subclass có thể chạy ngoài ý muốn. Format giòn: đổi field làm serialVersionUID lệch, không versionable, không đọc được bằng ngôn ngữ khác. Nếu buộc dùng, bật ObjectInputFilter (JEP 290) và allowlist class. Mặc định dùng JSON với DTO/record tường minh, hoặc Protobuf cho contract ổn định.
24. Classloader và reflection: framework dựa vào thế nào?
Classloader tải class khi cần, parent-first: bootstrap, platform, system. ClassNotFoundException là không tìm thấy tên class (Class.forName, thiếu dependency); NoClassDefFoundError là class có lúc compile nhưng thiếu lúc chạy, hoặc static initializer fail. Reflection cho framework đọc annotation, inject, bind JSON; chi phí ở access check, boxing, không inline — hãy cache Method/MethodHandle. Từ Java 26, deep reflection sửa field final bị cảnh báo.
Kỹ năng phỏng vấn
25. Code review: null, tiền, thời gian, switch?
Null: validate ở boundary, dùng Optional cho return có thể vắng, JSpecify/@Nullable để tooling cảnh báo. Tiền: BigDecimal với BigDecimal.valueOf (không new BigDecimal(0.1)), so sánh compareTo chứ không equals, hoặc lưu minor units. Thời gian: java.time — Instant, LocalDate, ZonedDateTime; không dùng Date/Calendar. Switch: switch expression, exhaustive với sealed, không fall-through.
26. Kể một trade-off bạn đã chọn?
Chọn một quyết định thật, không phải best practice chung. Nêu bối cảnh và ràng buộc (deadline, team, traffic), hai lựa chọn, tiêu chí so sánh (độ phức tạp, latency, chi phí vận hành), bạn chọn gì và trả giá gì, kết quả đo được, điều sẽ làm khác. Interviewer không cần câu chuyện hoàn hảo; họ cần thấy bạn biết trade-off mình đã ký.
Cách trả lời: định nghĩa → ví dụ → đánh đổi
Mỗi câu nên có ba lớp: định nghĩa một câu, ví dụ cụ thể trong code bạn đã viết, và một câu về trade-off hoặc khi nào không dùng. Đừng đọc thuộc lòng; interviewer sẽ đào: “nếu key mutable thì sao”, “tại sao không dùng TreeMap”, “đo bằng gì”. Không biết thì nói rõ phần nào chắc, phần nào cần kiểm tra — tốt hơn bịa.
Checklist 10 mục trước buổi phỏng vấn
- Giải thích JDK/JRE/JVM và ý nghĩa LTS trong 45 giây.
- Viết
equals/hashCodeđúng, nêu hậu quả khi sai. - Phân biệt string pool,
==,equals, StringBuilder. - Nêu ba loại exception và khi nào custom.
- Chọn đúng ArrayList/LinkedList/HashMap/TreeMap.
- Giải thích erasure và PECS bằng
List<? extends Number>. - Viết stream pipeline và vòng lặp cho cùng bài toán.
- Nêu hai giới hạn của record và cách làm immutable.
- Kể ba tính năng Java 25 và trạng thái structured concurrency.
- Chuẩn bị một trade-off thật: bối cảnh, lựa chọn, kết quả.
2027: Java 29 LTS dự kiến tháng 9/2027; structured concurrency có thể final, còn primitive types in patterns vẫn preview. Ôn cơ chế thay vì thuộc số JEP.
Đọc tiếp: bản dài về JVM, GC và concurrency, lộ trình Spring Boot, dependency injection, Spring Data JPA.



