AI Agent Roadmap: Model Context Protocol (MCP) – Sức Mạnh Đằng Sau Khả Năng Tương Tác Giữa Các Agent

Nếu bạn học Model Context Protocol (MCP) từ một bài viết năm ngoái, khả năng cao bạn đang học một giao thức đã chết. Đặc tả 2026-07-28 là một bản viết lại phá vỡ tương thích: không còn initialize, không còn Mcp-Session-Id, không còn kênh HTTP+SSE. Mọi thứ bạn biết về handshake, session và SSE đều không còn đúng. Bài này mô tả MCP như nó đang chạy trong tháng 11/2026, và chỉ ra chỗ nó khác A2A.

Cập nhật 2026

  • Đặc tả hiện hành 2026-07-28, thay thế hai bản trước đó. Đây là breaking revision, không phải bản vá.
  • MCP trở thành stateless: mỗi request tự mang phiên bản giao thức và capabilities; server không giữ session.
  • Roots, Sampling, Logging bị deprecate trong cửa sổ 12 tháng; server-initiated request chuyển sang Multi Round-Trip Requests.
  • SDK: Python mcp 2.3.0, TypeScript 1.32.2, .NET 2.4.0. Major khác nhau giữa ba ngôn ngữ, đừng copy snippet.

MCP là gì, và không là gì

MCP là giao thức giữa một host (ứng dụng AI: IDE, chat app, agent runtime) và các server cung cấp công cụ, tài nguyên và prompt. Nó chuẩn hoá cách agent khám phá và gọi năng lực bên ngoài: agent-to-tool. Nó không phải giao thức để hai agent chia sẻ bộ nhớ hay một “bảng trắng ngữ cảnh chung”.

Đây là lỗi phổ biến nhất trong các bài viết cũ về MCP: mô tả nó như một khung chia sẻ context giữa các agent. Cách mô tả đó gần với A2A hơn là MCP. MCP giải quyết bài toán “làm sao để ứng dụng AI dùng được công cụ của tôi mà không phải viết lại tích hợp cho từng framework”; A2A giải quyết bài toán “làm sao để agent của tôi nói chuyện với agent của bạn”.

Một host có thể kết nối nhiều server cùng lúc. Một server có thể được nhiều host dùng. Mỗi server công bố ba loại primitive:

  • Tools — hàm có schema, model được phép gọi. Đây là phần gắn với function calling.
  • Resources — dữ liệu đọc được, địa chỉ hoá bằng URI, thường dùng cho file, schema DB, tài liệu.
  • Prompts — template do server cung cấp, hữu ích khi server muốn chuẩn hoá cách dùng tool của mình.

Phía client còn có elicitation: server yêu cầu host hỏi người dùng thêm thông tin. Đây là primitive quan trọng vì nó thay thế một phần vai trò của server-initiated request kiểu cũ.

Stateless nghĩa là gì trong thực tế

Trước 2026-07-28, một phiên MCP bắt đầu bằng initialize, server trả về Mcp-Session-Id, và client gửi kèm ID đó ở mọi request sau. Cách này buộc server phải giữ state, khó scale ngang, và gần như không dùng được với serverless hoặc load balancer không sticky.

Bản mới bỏ toàn bộ handshake. Mỗi request mang metadata của chính nó trong params._meta:

  • protocolVersion — client đang nói phiên bản nào, ví dụ "2026-07-28".
  • clientCapabilities — client hỗ trợ gì (elicitation, extensions…).

Server không nhớ client là ai giữa hai request. Nếu một tool cần trạng thái xuyên call, server tự cấp một handle (ví dụ conversation_id hoặc cursor) và client gửi lại handle đó như một tham số bình thường của tool. Trạng thái nằm ở server hoặc ở nơi server chỉ định; giao thức không giả vờ có session.

Để client biết server có gì mà không cần handshake, server implement method server/discover. Đây là thay thế trực tiếp cho initialize ở tầng khám phá năng lực.

Hai request đầu tiên

// POST /mcp  (Streamable HTTP)
{"jsonrpc":"2.0","id":0,"method":"server/discover",
 "params":{"_meta":{"protocolVersion":"2026-07-28","clientCapabilities":{}}}}

// response (dạng rút gọn)
{"jsonrpc":"2.0","id":0,"result":{
  "protocolVersion":"2026-07-28",
  "serverInfo":{"name":"inventory","version":"1.4.2"},
  "capabilities":{"tools":{},"resources":{}}}}
// tools/call — không có session ID, mọi thứ nằm trong _meta
{"jsonrpc":"2.0","id":7,"method":"tools/call",
 "params":{
   "name":"reserve_stock",
   "arguments":{"sku":"SKU-1042","qty":3,"handle":"inv_9f3c"},
   "_meta":{"protocolVersion":"2026-07-28",
            "clientCapabilities":{"elicitation":{}}}}}

Chú ý ba thứ trong ví dụ trên: không có header session, protocolVersion lặp lại ở mọi request, và handle là tham số tool chứ không phải giao thức. Đây là toàn bộ triết lý của bản 2026-07-28: giao thức vô trạng thái, ứng dụng tự quản lý trạng thái của nó.

Transport: chỉ còn stdio và Streamable HTTP

Hai transport hợp lệ:

  • stdio — host khởi chạy server như một process con, giao tiếp qua stdin/stdout. Phù hợp cho server local, IDE, CLI. Credentials truyền qua biến môi trường.
  • Streamable HTTP — một endpoint HTTP, client POST JSON-RPC, server trả JSON hoặc một stream SSE trong chính response đó. Đây là transport cho server từ xa.

HTTP+SSE cũ đã bị deprecate, và khả năng resume SSE đã bị bỏ. Nếu tài liệu bạn đang đọc mô tả hai endpoint (/sse và /messages) thì đó là giao thức cũ. Đừng xây mới trên nó.

Với server từ xa, auth là OAuth 2.1: PKCE bắt buộc cho public client, RFC 9728 cho protected-resource metadata, RFC 8707 resource indicators để token không bị dùng chéo giữa các server, RFC 9207 iss để chống mix-up. Client ID Metadata Documents là cách đăng ký client được khuyến nghị; Dynamic Client Registration đã bị deprecate. Điểm cần nhớ: resource indicator không phải chi tiết văn bản — nó là thứ ngăn một token lấy từ server A bị replay sang server B.

Multi Round-Trip Requests và elicitation

MCP cũ cho phép server chủ động gửi request ngược lên client (sampling, roots, logging). Bản mới deprecate cả ba và thay bằng một mô hình một chiều dễ proxy hơn: server trả về kết quả với resultType: "input_required" kèm danh sách inputRequests; client thu thập câu trả lời rồi gửi lại request ban đầu với inputResponses.

{"jsonrpc":"2.0","id":7,"result":{
  "resultType":"input_required",
  "inputRequests":[
    {"type":"elicitation",
     "message":"Chọn kho xuất hàng",
     "schema":{"type":"string","enum":["HN-01","DN-02"]}}]}}

Điều này nghe như chi tiết kỹ thuật nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến thiết kế: mọi thứ đều là request-response, nên proxy, gateway và load balancer không cần giữ kết nối đặc biệt. Đồng thời, UI của host phải xử lý được yêu cầu nhập liệu giữa một tool call — nếu bạn xây host, đây là phần bạn không được bỏ qua.

Extension: Tasks, Skills, MCP Apps

Ba extension đang được dùng nhiều:

  • Tasks (tasks/get, tasks/update) — cho công việc dài, thay vì giữ một request mở hàng phút. Client poll hoặc cập nhật trạng thái task.
  • Skills over MCP — đóng gói quy trình và hướng dẫn dưới dạng skill, để host nạp theo nhu cầu thay vì nhét vào system prompt.
  • MCP Apps — server cung cấp UI tương tác, không chỉ văn bản.

Registry chính thức vẫn đang ở trạng thái preview: có REST API và server.json, xác minh namespace qua GitHub hoặc DNS, nhưng dữ liệu có thể reset. Quan trọng hơn: registry chỉ chứa metadata, code vẫn nằm ở package registry. Một entry trong registry không phải là chứng nhận an toàn; hãy kiểm tra publisher như với bất kỳ dependency nào.

MCP và A2A: hai bài toán khác nhau

A2A hiện là v1.0.0, đã được hiến cho Linux Foundation và gia nhập Agentic AI Foundation ngày 2026-08-27. A2A định nghĩa cách các agent trao đổi task mà không chia sẻ memory hay tool: AgentCard để mô tả năng lực, Task với các trạng thái submitted/working/completed/failed/canceled/input-required/rejected/auth-required, cùng Message, Part, Artifact. Binding gồm JSON-RPC, gRPC và HTTP+JSON, có streaming và webhook push.

Tiêu chí MCP A2A
Quan hệ Agent ↔ tool/resource Agent ↔ agent
Đơn vị trao đổi Tool call, resource read, prompt Task, message, artifact
Khám phá server/discover, capabilities AgentCard
Chia sẻ nội bộ Không; mỗi bên tự giữ state Không; trao đổi qua task/message

Trong thực tế bạn dùng cả hai: một agent dùng MCP để gọi database, search, ticketing; và dùng A2A khi cần thuê một agent chuyên môn ở hệ thống khác. Đừng gắn A2A vào một server MCP chỉ để “cho hiện đại”.

Xây server MCP: những gì thực sự quan trọng

Phần lớn hướng dẫn tập trung vào SDK. Nhưng thứ quyết định chất lượng là schema và phạm vi quyền.

  • Tool schema hẹp — một tool làm một việc, tham số có enum rõ ràng, mô tả nêu điều kiện dùng và điều kiện không dùng. Model chọn tool dựa trên mô tả; mô tả mơ hồ là nguồn gốc của mọi cuộc gọi sai.
  • Ít tool trên mỗi server — schema tool vẫn phải nằm trong prompt của mỗi lần gọi model, nên một catalog 40 tool vừa tốn input token vừa làm model khó chọn. Hãy tách theo miền nghiệp vụ.
  • Lỗi có cấu trúc — trả về lỗi kèm mã, thông điệp ngắn, và gợi ý sửa (ví dụ “sku không tồn tại, dùng search_sku”). Đừng trả stack trace; đó vừa là rò rỉ thông tin vừa là prompt injection tiềm năng.
  • Idempotency — tool có side effect phải nhận idempotency key. Retry là chuyện sẽ xảy ra, và giao thức không giải quyết nó cho bạn.
  • Phân quyền theo request — không dùng một service account quyền lớn cho mọi client. Token phải scope theo tenant và theo tool.

Về SDK: Python mcp 2.3.0, TypeScript 1.32.2, .NET 2.4.0. Ba major khác nhau, API không đồng nhất. Khi đọc một snippet, hãy kiểm tra nó thuộc SDK nào và phiên bản nào trước khi copy.

Cạm bẫy

  • Dạy initialize như mặc định — với đặc tả 2026-07-28, client không gửi handshake. Code theo tutorial cũ sẽ nhận lỗi hoặc rơi vào nhánh không bao giờ chạy đúng.
  • Dựng HTTP+SSE — đã deprecated; resume cũng bị bỏ. Dùng Streamable HTTP.
  • Đồng nhất MCP với A2A — sai bài toán, sai thiết kế auth, sai mô hình dữ liệu.
  • Coi MCP là security boundary — nó là giao thức, không phải sandbox. Tool description và tool output đều là đầu vào không tin cậy. Indirect prompt injection qua kết quả tool là rủi ro thật (LLM01), và việc trao quá nhiều quyền là LLM06.
  • Bỏ qua kích thước schema — stateless nghĩa là schema lặp lại mỗi request; một catalog tool lớn làm tăng chi phí input mà không ai để ý cho đến khi hoá đơn tới.

Khi nào dùng gì

Nhu cầu Chọn
Một ứng dụng, vài tool cố định, không có client khác Function calling trực tiếp
Nhiều host/framework cần cùng một bộ tool MCP server
Hai agent ở hai hệ thống cần giao việc A2A
Quy trình nhiều bước cố định Workflow graph, không phải agent tự do

Checklist triển khai

  1. Pin đặc tả 2026-07-28 trong tài liệu nội bộ và trong test.
  2. Bỏ mọi giả định về session; thiết kế handle tường minh cho state xuyên call.
  3. Chỉ dùng stdio hoặc Streamable HTTP; gỡ HTTP+SSE khỏi code và tài liệu.
  4. Với server từ xa: OAuth 2.1 + PKCE + RFC 8707, không dùng DCR làm mặc định.
  5. Giới hạn số tool mỗi server, viết mô tả như tài liệu API thật.
  6. Test đường input_required và đường lỗi, không chỉ happy path.
  7. Kiểm tra publisher của mọi MCP server trước khi cắm vào agent có quyền thật.

Hướng tới 2027

Đặc tả đã chuyển sang vô trạng thái, và đó là điều kiện để MCP chạy sau load balancer, trong serverless, và trong gateway đa tenant. Phần còn thiếu là tính ổn định của registry và sự thống nhất giữa các extension. Khi registry rời preview và các SDK bắt kịp cùng một major, MCP sẽ giống HTTP ở chỗ bạn không còn phải giải thích nó là gì — chỉ cần biết nó là lớp vận chuyển cho năng lực của agent.

Đọc tiếp: thiết kế công cụ, đầu vào/đầu ra và xử lý lỗi, function calling với OpenAI và Gemini, prompt injection và sandboxing, và các framework agent.